Başörtüsünü sunroof modelini kim seçti?

Bizim mahallede bir otomobil var.

Tavanı açılıyor.

Yağmur yağınca kapanıyor.

Güneş çıkınca açılıyor.

Rüzgâr sertse yarıya kadar.

Hava kararsızsa sürücü de kararsız.

Teknoloji güzel şey.

İnsanın başının üzerinde ne kadar gökyüzü görmek istediğine artık düğmeler karar veriyor.

Geçen gün düşündüm.

Eskiden bazı şeylerin açık veya kapalı olmak gibi son derece ilkel iki hâli vardı.

Kapı açıktı yahut kapalı.

Pencere açıktı yahut kapalı.

Şemsiye açıktı yahut kapalı.

Şimdi devir değişti.

Her şey aralık.

Biraz açık.

Biraz kapalı.

Biraz içeride.

Biraz dışarıda.

Biraz var.

Biraz yok.

Çağımız kesin hükümleri sevmiyor.

Fermuarı bile sonuna kadar çekmiyoruz artık.

Belki mesele modadır.

Modaya itiraz edilmez.

Moda, dün güldüğümüz şeyi yarın mağazanın vitrininde görünce beğenme sanatıdır.

Bir pantolonun dizleri yırtıksa yeni sayılır.

Bir ayakkabı eskimiş görünüyorsa pahalıdır.

Bir mobilya boyasızsa “rustik”tir.

Duvar sıvasız bırakılmışsa “endüstriyel tasarım” olur.

Eskiden ustanın yarım bıraktığı işe şimdi mimar imza atıyor.

Dolayısıyla bazı şeylerin tamamlanmamış görünmesi belki de tamamlanmış hâlidir.

Ben bu işlerden anlamam.

Geçenlerde bir kafeye gittim.

Bardakta kahveden çok köpük vardı.

Garsona sordum.

“Bu böyle mi?”

“Konsept,” dedi.

O günden beri açıklayamadığım her şeye konsept diyorum.

Evde ampul patladı.

Konsept.

Musluk damlatıyor.

Konsept.

Perde yarım kapanıyor.

Konsept.

Komşunun arabasının tamponu yok.

Muhtemelen minimalist konsept.

İnsanın hayatı kolaylaşıyor.

Çünkü çağımızda hata kalmadı.

Tercih var.

Eksik yok.

Stil var.

Uyumsuzluk yok.

Özgünlük var.

Bir şeyin ne işe yaradığını sormak ise neredeyse görgüsüzlük.

Meselâ şemsiyeyi yağmurdan korunmak için açtığınızı düşünüyorsanız eski kafalısınız.

Şemsiye artık fotoğrafta güzel çıkmak için de kullanılabilir.

Saat zamanı göstermek zorunda değil.

Çanta eşya taşımak zorunda değil.

Gözlükte numara olmak zorunda değil.

Kitabı okumak zaten şart değil.

Masada durması yeter.

Çağımız nesneleri vazifelerinden azat etti.

Belki insanları da.

Geçen gün bir mağazanın vitrininde ceket gördüm.

Omzu vardı.

Kolu yoktu.

Yanında kazak vardı.

Kolu vardı.

Omzu yoktu.

Biraz daha ileride ayakkabı vardı.

Önü açık, arkası kapalı.

Yanındaki ayakkabının önü kapalı, arkası açık.

Demek ki tasarım dediğimiz şey bazen “Neresini eksiltsek?” sorusuna verilen yaratıcı cevaptır.

Bundan sonra hiçbir şeye şaşırmıyorum.

Belki yakında yağmurluğun sırtı açık olanı çıkar.

Kışlık montun kolsuzu zaten var.

Eldivenin parmaksızı var.

Çorabın ayaksızı çıkarsa moda dünyasının döngüsü tamamlanır.

Bizim apartmanda bir pencere var.

Yıllardır tam kapanmıyor.

Ne kadar uğraşsanız yukarıda iki parmaklık boşluk kalıyor.

Eskiden tamirci çağırmayı düşünürdük.

Artık çağırmıyoruz.

Çünkü belki de pencere bizden ilerideydi.

Belki yıllar önce “hibrit kapanma modeli”ni keşfetmişti.

Biz anlayamamıştık.

İnsan çağının gerisinde kalınca eşyalara bile haksızlık ediyor.

Asıl mesele şu.

Bir şey zamanla şekil değiştirince insanlar önce şaşırıyor.

Sonra alışıyor.

Sonra adını değiştiriyor.

Adı değişince mesele de değişmiş sanılıyor.

Eskiden “yarım” dediğiniz şeye bugün “modern yorum” diyorsunuz.

“Eksik” dediğinize “özgün”.

“Kararsız” dediğinize “özgür tavır”.

Bir müddet sonra kelimeler öyle mahir hâle geliyor ki ortada neyin başladığını, neyin bittiğini kimse bilmiyor.

Ben yine de kimseye karışmam.

Herkesin gardırobu kendine.

Herkes aynanın karşısında kendi hesabını görür.

Zaten bu çağın en büyük mahkemesi aynadır.

Hâkimi de sanık da aynı kişi.

Benim merakım yalnızca teknik.

Bu model ilk nerede çıktı?

Katalogda adı neydi?

“Panoramik tavan” mı?

“Yarı açık paket” mi?

“Şehir içi kullanım” mı?

“Dört mevsim” mi?

Yoksa tasarımcı kumaşı keserken telefon çaldı da geri dönünce kaldığı yeri mi unuttu?

Bilmiyorum.

Geçen sabah yine o sunrooflu otomobili gördüm.

Tavan yarı açıktı.

Hava soğuktu.

Sürücü mont giymişti.

Kalorifer açıktı.

Sunroof da açıktı.

İşte çağımızın kusursuz özeti buydu.

Bir taraftan korunuyoruz.

Bir taraftan açık bırakıyoruz.

Sonra da içerisi neden cereyan yaptı diye birbirimize bakıyoruz.